Przypadkowo usunąłem kilka ważnych plików z mojego zewnętrznego dysku twardego exFAT i potrzebuję pomocy w ich odzyskaniu. Nie zapisałem jeszcze nic nowego na dysku, ponieważ obawiam się nadpisania usuniętych danych. Jaki jest najbezpieczniejszy sposób odzyskania plików z dysku twardego exFAT po przypadkowym usunięciu?
Pierwsza rzecz: przestań teraz używać tego dysku. Jeśli to tylko przypadkowe usunięcie na zewnętrznym dysku exFAT, pliki mogą nadal dać się odzyskać, ale każdy nowy zapis na tym dysku zmniejsza Twoje szanse.
Miałem podobny strach z dyskiem exFAT po usunięciu folderu, który, jak mi się wydawało, już skopiowałem. Przez chwilę byłem pewien, że przepadł na dobre. Pomogło to, że nic nie robiłem na dysku, dopóki nie byłem gotowy do odzyskania plików.
W exFAT usunięcie plików zwykle nie wymazuje od razu rzeczywistych danych. System plików głównie oznacza to miejsce jako wolne. Dlatego pliki często można odbudować, chyba że coś nowego zostanie zapisane w tym samym obszarze.
Zrób to najpierw
Nie rób tego:
- Nie kopiuj niczego nowego na dysk.
- Nie formatuj go, nawet jeśli Windows ci to sugeruje.
- Nie uruchamiaj CHKDSK, zanim nie odzyskasz plików.
- Nie instaluj narzędzi do odzyskiwania na tym samym dysku, z którego próbujesz odzyskać dane.
Zamiast tego odłącz dysk, dopóki nie będziesz gotowy, aby na nim pracować. Gdy ponownie go podłączysz, w miarę możliwości użyj komputera z systemem Windows. Jeśli jest to zewnętrzny dysk twardy, zwracaj też uwagę na nietypowe objawy, takie jak klikanie, zgrzytanie lub ciągłe rozłączanie. To zmienia poziom ryzyka samodzielnego odzyskiwania danych.
Sprawdź najprostsze rzeczy przed skanowaniem
Czasami pliki wcale nie zostały usunięte. Windows może po prostu nie wyświetlać ich poprawnie.
Warto szybko sprawdzić kilka rzeczy:
- Wyszukaj nazwę brakującego folderu lub pliku w wyszukiwarce systemu Windows.
- Włącz Pokaż ukryte pliki w Eksploratorze plików.
- Jeśli swobodnie korzystasz z Wiersza polecenia, możesz użyć
attrib, aby usunąć atrybuty ukrycia z plików i folderów.
Jeśli to wszystko nie przywróci plików, wtedy przeszedłbym do oprogramowania do odzyskiwania danych.
Odzyskiwanie usuniętych plików
Disk Drill był narzędziem, które sprawdziło się u mnie najlepiej. Był prosty w obsłudze i w moim przypadku odzyskał niemal wszystko, co usunąłem.
Bezpieczniejszy sposób postępowania to:
- Zainstaluj Disk Drill na głównym dysku systemowym komputera, a nie na uszkodzonym dysku zewnętrznym.
- Jeśli dysk wydaje się niestabilny, najpierw utwórz obraz dysku i przeskanuj ten obraz zamiast wielokrotnie skanować fizyczny dysk.
- Wybierz dysk exFAT w Disk Drill.
- Uruchom Universal Scan.
- Poczekaj na zakończenie skanowania.
- Wyświetl podgląd plików, na których Ci zależy.
- Odzyskaj je na inny dysk. Nigdy nie zapisuj odzyskanych plików z powrotem na oryginalnym dysku.
Wersja dla systemu Windows pozwala także odzyskać do 100 MB za darmo, co jest przydatne, jeśli chcesz tylko potwierdzić, że pliki rzeczywiście da się odzyskać, zanim za cokolwiek zapłacisz.
Inne narzędzia, które warto znać
Disk Drill to zwykle pierwsza rzecz, którą bym polecił do odzyskiwania usuniętych plików, głównie dlatego, że jest łatwiejszy dla zwykłych użytkowników.
Jeśli problemem jest uszkodzona partycja, a nie zwykłe usunięcie plików, TestDisk może być bardzo dobrym rozwiązaniem. Jest darmowy i istnieje od bardzo dawna, ale jest bardziej techniczny i nie nazwałbym go przyjaznym dla początkujących.
Jeśli masz też Historię plików, OneDrive lub jakąkolwiek inną kopię zapasową, która może zawierać te pliki, najpierw to sprawdź. Przywracanie z kopii zapasowej jest zwykle szybsze i bezpieczniejsze niż skanowanie dysku.
Jeśli system Windows informuje, że dysk wymaga sformatowania
Jeśli widzisz komunikat taki jak:
„Aby użyć dysku, musisz go najpierw sformatować.”
Nie formatuj go jeszcze.
Jeśli dysk nadal jest widoczny w Zarządzaniu dyskami z prawidłową pojemnością, problemem może być jedynie uszkodzenie systemu plików. Często można to odzyskać za pomocą oprogramowania, nawet jeśli sam Windows nie może normalnie otworzyć dysku.
Ale przerwałbym samodzielne próby odzyskiwania danych, jeśli dysk:
- stuka lub zgrzyta,
- rozłącza się podczas skanowania,
- pokazuje niewłaściwą pojemność,
- nie jest widoczny na wielu komputerach,
To są oznaki, że samo urządzenie może ulegać awarii, a powtarzane skanowania mogą pogorszyć sytuację.
Kiedy laboratorium odzyskiwania danych ma większy sens
Jeśli dysk został upuszczony, zamókł, nie obraca się prawidłowo albo ciągle się rozłącza, oprogramowanie prawdopodobnie nie jest najbezpieczniejszą drogą. Profesjonalne laboratorium odzyskiwania danych to lepsza opcja przy tego rodzaju awarii.
Dobre laboratoria zwykle oferują bezpłatną ocenę i często działają na zasadzie „brak danych, brak opłaty”. Koszt może się bardzo różnić, ale często wynosi około 300 USD do znacznie ponad 1 000 USD w zależności od tego, co jest uszkodzone. Drogo, owszem, ale czasem warto, jeśli chodzi o rodzinne zdjęcia, pliki do pracy albo cokolwiek, czego naprawdę nie da się zastąpić.
Jeśli to tylko przypadkowe usunięcie danych albo logiczne uszkodzenie, szanse są znacznie większe, zwłaszcza jeśli natychmiast przestaniesz używać dysku. To właśnie uratowało moje pliki i nadal jest to pierwsza rada, jakiej udzieliłbym w przypadku dysku exFAT.
To, czy jest to talerzowy dysk twardy, SSD czy pendrive, ma duże znaczenie. Na zwykłym zewnętrznym HDD przypadkowe usunięcie z exFAT często da się odzyskać, jeśli później nic nie zostało na nim zapisane. Na niektórych dyskach SSD lub pamięciach flash działanie TRIM/discard może sprawić, że usunięte pliki staną się nie do odzyskania znacznie szybciej, nawet jeśli osobiście nie skopiowałeś na niego nic nowego.
Zgadzam się z radą stop using it, ale byłbym trochę bardziej stanowczy: nie przeglądaj dysku tylko po to, żeby sprawdzić, nie pozwalaj aplikacjom do zdjęć go indeksować i nie pozwalaj Windowsowi go naprawiać. Jeśli pliki są ważne, najpierw utwórz obraz dysku na innym nośniku, a dopiero potem skanuj obraz. Dzięki temu, jeśli dysk zacznie dziwnie się zachowywać albo pierwszy skan okaże się kiepski, nie będziesz męczyć jedynej kopii.
Disk Drill jest w porządku, jeśli chcesz wygodniejszy interfejs i podgląd plików, ale nie oceniaj szans powodzenia wyłącznie po tym, czy pokazuje stare nazwy folderów. Odzyskane dane z usuniętego exFAT mogą wrócić bez nazw albo z chaotyczną strukturą folderów, zwłaszcza po głębokim skanowaniu. Szukaj według typu pliku, rozmiaru i daty, a potem odzyskuj na całkowicie osobny dysk. Jeśli potrzebujesz tylko zdjęć/filmów/dokumentów i nie zależy ci na nazwach plików, warto też spróbować darmowego narzędzia, takiego jak PhotoRec, choć późniejsze sortowanie jest dużo mniej przyjemne.
Nie pozwól, aby jakikolwiek program do odzyskiwania, monit systemu Windows lub narzędzie do „naprawy” zapisywały zmiany na tym woluminie exFAT, zanim nie skopiujesz możliwych do odzyskania danych w inne miejsce.
Nieco irytujące w exFAT jest to, że zwykłe usunięcie może pozostawić zawartość plików na miejscu, ale informacje ewidencyjne dotyczące tych plików mogą być delikatne. Więc tak, wcześniejsza rada, aby zaprzestać używania nośnika, jest słuszna, ale byłbym ostrożny również z „szybkimi kontrolami”. Otwarcie dysku w Eksploratorze może w niektórych sytuacjach tworzyć aktywność miniatur/pamięci podręcznej, a niektóre narzędzia zaproponują „naprawę” dysku przed odzyskiwaniem. Na razie odmów.
Pominąłbym wszystko, co modyfikuje dysk, w tym polecenia atrybutów, CHKDSK, formatowanie, naprawę partycji lub „przywracanie usuniętych plików na miejscu”. Jeśli pliki zostały naprawdę usunięte, zmiana atrybutów ukryty/systemowy i tak ich nie przywróci. Tego rodzaju kontrola jest bardziej przydatna, gdy pliki są obecne, ale niewidoczne. W przypadku przypadkowego usunięcia potrzebujesz skanowania tylko do odczytu, a nie porządkowania.
Moja preferowana kolejność byłaby taka:
- Odłącz dysk, dopóki nie będziesz mieć gotowego innego dysku.
- Upewnij się, że dysk docelowy ma wystarczająco dużo miejsca na wszystko, co chcesz odzyskać.
- Jeśli usunięte pliki są bardzo ważne, najpierw sklonuj lub utwórz obraz dysku exFAT.
- Przeskanuj obraz albo skanuj oryginał tylko wtedy, gdy akceptujesz ryzyko.
- Odzyskuj na inny fizyczny dysk.
- Otwórz kilka odzyskanych plików, zanim uznasz, że zadanie jest zakończone.
Ten ostatni krok bywa pomijany. Program do odzyskiwania może pokazywać nazwy plików i strukturę folderów, które wyglądają idealnie, ale niektóre odzyskane pliki mogą nadal być uszkodzone, niekompletne albo pochodzić ze starszej usuniętej kopii. W przypadku dokumentów otwórz je. W przypadku zdjęć sprawdzaj podglądy w pełnym rozmiarze, a nie tylko miniatury. W przypadku filmów przewiń środek i koniec, ponieważ początek może się odtwarzać, podczas gdy reszta jest uszkodzona.
Disk Drill nadaje się do tego rodzaju zadania, jeśli chcesz narzędzie graficzne i podglądy, zwłaszcza jeśli nie czujesz się komfortowo z odzyskiwaniem z wiersza poleceń. Traktowałbym go jednak jako skaner i kopiarkę, a nie jako coś, co powinno „naprawiać” oryginalny dysk. Zainstaluj go na dysku wewnętrznym, odzyskuj na inny dysk i unikaj zapisywania jakiejkolwiek sesji skanowania lub odzyskanych danych z powrotem na dysk exFAT.
Małe zastrzeżenie: nie oczekuj, że odzyskany wynik zawsze będzie wyglądał jak twój stary folder. W exFAT, zwłaszcza po głębszym skanowaniu, możesz otrzymać pliki pogrupowane według typu z ogólnymi nazwami. To nie znaczy, że odzyskiwanie się nie powiodło. Może to po prostu oznaczać, że informacje wpisu katalogowego zostały utracone lub są niekompletne. Sortowanie według rozmiaru pliku, typu pliku i daty modyfikacji może być bardziej przydatne niż szukanie starej nazwy folderu.
Jeśli jest to zewnętrzny SSD lub pendrive, obniżyłbym oczekiwania. Uwaga @nachtschatten dotycząca TRIM ma znaczenie. Niektóre urządzenia szybko czyszczą usunięte bloki i gdy to nastąpi, oprogramowanie znajdzie głównie puste dane lub uszkodzone pozostałości plików. W przypadku talerzowego dysku twardego USB przypadkowe usunięcie bez nowych zapisów jest zwykle znacznie lepszą sytuacją.
Jeśli system Windows wyświetli komunikat „musisz sformatować ten dysk”, zamknij go. Jeśli dysk klika, znika podczas skanowania, staje się bardzo wolny lub pokazuje niewłaściwą pojemność, zatrzymaj się. W takim momencie problem może już nie dotyczyć samego usunięcia. Powtarzane pełne skanowania uszkadzającego się dysku mogą zamienić możliwy do odzyskania przypadek w gorszy.
W przypadku sprawnego HDD, na którym po prostu usunąłeś pliki, a potem przestałeś go używać, twoje szanse są przyzwoite. Najbezpieczniejszy praktyczny ruch to najpierw wykonać obraz, potem skanować, odzyskiwać w inne miejsce, zweryfikować odzyskane pliki, a dopiero potem zdecydować, co zrobić z oryginalnym dyskiem.
Spodziewaj się, że skan znajdzie pewne pliki, ale niekoniecznie pod ich oryginalnymi nazwami lub w oryginalnych folderach.
Najbardziej obawiałbym się dużych filmów, archiwów i plików baz danych, ponieważ jeśli były pofragmentowane, oprogramowanie do odzyskiwania może odbudować tylko ich część. Użyj Disk Drill lub innego narzędzia, aby najpierw wyświetlić podgląd, odzyskuj pliki wyłącznie na inny dysk i nie ufaj odzyskanemu plikowi, dopóki faktycznie go nie otworzysz.